نخست وزیر ترکیه می گوید کشور او آماده است بین جمهوری اسلامی ایران و دولت باراک اوباما میانجیگری کند.

رجب طیب اردوغان در مصاحبه ای با نیویورک تایمز، که روز چهارشنبه منتشر شد، گفت آنکارا می تواند در بهبود مناسبات تهران و واشنگتن، که بر سر برنامه اتمی ایران متشنج شده است، «بسیار مفید» باشد.

او گفت پیام تبریک محمود احمدی نژاد به اوباما، رییس جمهوری منتخب آمریکا، «گامی است که باید از آن استفاده شود.»

اردوغان اظهار داشت رییس جموری منتخب که گفته است گسستگی از سیاست دیرینه آمریکا را بررسی خواهد کرد و با رهبران ایران به گفتگو خواهد نشست، به آمریکا فرصت می دهد «چهره ای را که از دست داده بود» باز یابد.

ترکیه هم اینک از جنگ در عراق، و امکان مناقشه در ایران ناراحت است. اردوغان به نیویورک تایمز گفت «در این عصر، جنگ هرگز راه حل نیست.»

ترکیه به عنوان یک کشور سکولار، و عضو شورای امنیت و ناتو، در چهار راه اروپا و خاورمیانه قرار گرفته است و اخیرا سعی کرده است سیمای منطقه ای خود را تقویت کند.

اردوغان گفت اصلی که ترکیه در سیاست خارجی اش به آن معتقد است این است که دشمن تراشی نکند.

در پی مناقشه روسیه و گرجستان در ماه اوت، آنکارا در صدد برآمد گروهی برای حل مناقشات در منطقه قفقاز تشکیل دهد. دولت همچنین در مذاکرات سوریه و اسراییل میانجیگری کرده و مناسبات خود با ارمنستان را از سرگرفته است.

وزیر امور خارجه ترکیه روز چهارشنبه گفت انتظار دارد در اختلاف دیرینه با ارمنستان، و نیز مناقشه بین ارمنستان و آذربایجان به زودی تحولاتی صورت گیرد.

ترکیه در اختلاف آذربایجان با ارمنستان بر سر منطقه قره باغ علیا، جانب آذربایجان را گرفت.

وزیران امور خارجه سه کشور در ماه سپتامبر در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد ملاقات کردند.

درقطعنامه جدید هیچ تحریم جدیدی ارایه نشده است اما چهار قطعنامه گذشته را تایید می کند. این سند کوتاه همچنین به استراتژی دوسویه که موسوم به تشویق و تنبیه است به ایران توصیه می کند از غنی سازی اورانیوم دست بردارد ودر صورت سرپیچی ایران به تحریمهای جدید علیه ایران اقدام می کند.

خلیلزاد، سفیر آمریکا در شورای امنیت، گفت جامعه بین الملل درباره این موضوع اتفاق نظر دارد که ایران باید با آنها همکاری کند. و نشان می دهد که موضوع غنی سازی اورانیوم در ایران برای دنیا اهمیت دارد.

او گفت جامعه بین الملل حاضر به همکاری با ایران در مورد دسترسی به انرژی اتمی غیر نظامی است، اما ایران بیشتر از این نباید درخواستهای متوقف ساختن غنی سازی اورانیوم، که می تواند در سوخت بمب اتم استفاده شود، نادیده بگیرد.

قطعنامه جدید که در روز جمعه ارایه شد، به سرعت در شورا پیش رفت و در یک نشست اختصاصی در روز شنبه، بعد ازدرخواست اضافه کردن چند لایحه توسط اندونزی عضو موقت شورا، به رای گذاشته شد.

مارس گذشته، پس از ارایه قطعنامه، اندونزی از رای دادن خودداری کرده بود.

سفیر اندونزی گفت آنها نمی توانستند به این قطعنامه رای بدهند مگر به شرط ارایه تحریمهای جدید. او گفت اندونزی از یک توافق مذاکره شده پشتیبانی می کند.

به اعتقاد او مذاکره و گفتگو بهترین راه حل است. او گفت هیات همراه من از لایحه های ارایه شده در مورد تعهد به راه حلهای مذاکره شده به عنوان بخشی از استراتژی دوسویه قدردانی می کند.

در هفته های اخیر تنش بین روسیه و قدرتهای غربی بعد از حمله روسیه به گرجستان در گرفته که باعث نگرانی برخی از دیپلماتها در مورد پرونده ایران شده است چراکه امکان کم رنگ شدن مذاکرات درباره این موضوع وجود خواهد داشت.

وزیر امور خارجه بریتانیا «دیوید میلیباند»، از هرگونه توضیح به خبرنگاران قبل از رای گیری سازمان ملل خودداری کرد.

میلیباند می گوید« از نتیجه مذاکرات دو جانبه ای که این هفته با اعضای پنج بعلاوه یک داشته ام، برداشتم این است که در موضع ما مبنی بر عدم دادن اجازه به ایران برای ادامه دادن به راهی که به سوی تولید بمب اتمی در پیش گرفته است، ضعفی دیده نمی شود. و اینکه جمهوری اسلامی باید برنامه غنی سازی اورانیوم را طبق خواسته های مستمر قطعنامه های شورای امنیت و همچنین موضع بیان شده گروه پنج بعلاوه یک متقف کند.

در بیانیه ای،هیات نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد قطعنامه جدید را تاسفبار، غیرقابل توجیه و غیر سازنده خواند و بار دیگر بر عزم دولت ایران به ادامه برنامه اتمی اش به منظور صرفا صلح آمیز تکیه کرد.

در این بیانیه همچنین آمده است که ایران مصمم است از حق مسلم خود در مورد استفاده صلح آمیز در فن آوری اتمی استفاده کند.

کاندولیزا رایس وزیر امورخارجه آمریکا و سرگئی لاوروف وزیر امورخارجه روسیه روز چهارشنبه در نیویورک ملاقات کردند. این نخستین ملاقات آنان پس از هجوم ماه گذشته سربازان روسیه به گرجستان بود.

دانیل فرید مدیرکل وزارت امورخارجه آمریکا به خبرنگاران گفت اختلاف نظر دو وزیر بر سر گرجستان کاملا آشکار بود، اما هردو توافق کردند برنامه دو سویه موسوم به تشویق و تنبیه را در مورد جمهوری اسلامی ایران دنبال کنند.

در چارچوب این برنامه، به تهران برای متوقف ساختن غنی سازی اورانیوم مشوق هائی ارائه شده است که اگر تهران به غنی سازی اورانیوم ادامه دهد، تحریم جایگزین آنها میشود.

نمایندگان کشورهای آمریکا، بریتانیا، فرانسه چین، روسیه و آلمان که در شهر واشنگتن با یکدیگر دیدار کردند، نتوانستند به توافقی برای صدور چهارمین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد دست یابند و بار دیگر “قاطعانه” خواستار همکاری کامل ایران با تحقیقات آژانس بین المللی انرژی اتمی شدند.

این شش کشور اعلام کردند که “بررسی تحریمهای احتمالی بیشتر” جهت متوقف ساختن برنامه هسته ای ایران را ادامه خواهند داد و بر تعهد جمعی خود نسبت به سیاست موسوم به “چماق و هویج” تاکید کردند، اما بر اساس گزارش ها مخالفت چین و روسیه مانع توافق بر سر تهدیدی جدی علیه ایران شد.

این دیدار روز جمعه و پنج روز پس از آن برگزار شد که آژانس بین المللی انرژی اتمی با انتشار تازه ترین گزارش خود از وضعیت برنامه هسته ای ایران، اعلام کرد کماکان نمی تواند به سئوالات در مورد بخش هایی از برنامه هسته ای ایران که احتمالا کاربرد نظامی نیز می تواند داشته باشد، پاسخ دهد و پیشرفت معناداری در ارزیابی فعالیت های هسته ای ایران در گذشته به دست نیامده است.

تنش میان آمریکا و روسیه؛ عامل به دست نیامدن اجماع

اعضاء گروه موسوم به ۵+۱توافق کردند “تشویق ایران به پذیرش مجموعه امتیازات ارائه شده در ماه ژوئن را ادامه دهند” و در عین حال بررسی موازین احتمالی تنبیهی را ادامه دهند.

خبرگزاری رویترز از قول یک دیپلمات اروپایی که حاضر به ذکر نام خود نشده نوشت همه نمایندگان لزوم وجود تحریم های بیشتر را می پذیرند اما توافقی بر سر میزان و زمان بندی موازین تنبیهی بعدی وجود ندارد.

این دیپلمات به رویترز گفته است: “واضح است که روس ها در حال حاضر بطور کامل آماده پیش بردن این طرح نیستند و موضع چینی ها هم تفاوت چندانی با طرز فکر روس ها ندارد.”

خبرگزاری فرانسه هم با نقل قول از منابع خود در کاخ سفید نوشته است افزایش تنش میان روسیه و آمریکا بخاطر حمله روسیه به گرجستان، دستیابی به قطعنامه ای جدید علیه ایران را “کمی پیچیده تر” ساخته است.

همزمان به نظر می رسد آلمان نیز در حال حاضر منتظر حاصل تلاشهای اتحادیه اروپا برای حل مسئله است.

خبرگزاری فرانسه از ینس پلوتنر، سخنگوی وزارت خارجه آلمان نیز نقل کرده است: “دولت آلمان معتقد است که اگر پیشرفتی در مسیر مذاکرات حاصل نشود دوباره اهمیت [اقدام از سوی] شورای امنیت سازمان ملل متحد افزایش خواهد یافت و باید برای تصمیم گیری درباره قطعنامه جدید گفتگو شود.”

او افزود: “در حال حاضر یک پیشنهاد قابل توجه از طرف اتحادیه اروپا [به ایران] مطرح است. ما هنوز در گفتگو با ایران هستیم و امیدواریم پاسخ قاطع و مثبتی از طرف ایران به این پیشنهاد بگیریم که تا کنون این اتفاق نیفتاده است.”

انتظار اندک از این مذاکرات

شان مک کورمک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پیش از این نشست به خبرنگاران گفته بود که “انتظار هیچ پیشرفت یا کسب نتیجه ای را از این دیدار نباید داشت” و افزود این جلسه جهت انجام “گفتگوهای اولیه” برگزار می شود.

آقای مک کورمک درباره تنش موجود میان آمریکا و روسیه گفته بود: “ما از آنها (روسیه) می خواهیم مانند ما مسائلی را که میان آنها و آمریکا و دیگر کشورهای جهان بر سر گرجستان وجود دارد را کنار بگذارند و در جنبه هایی که امکان آن وجود دارد، همکاری کنند، مثل ایران.”

با این حال خبرگزاری رویترز هم از قول یک دیپلمات ارشد اروپایی نوشته است: “روس ها هیچگاه تمایلی به مسئله تحریم ایران نداشته اند و هر قطعنامه ای جهت تحریم، بخاطر مخالفت آنها به سه یا چهار ماه مذاکرات دقیق نیاز داشته است.”

او افزود: “اگر ما به قطعنامه دیگری در این باره برسیم، قطعنامه ای بسیار ضعیف خواهد بود.”

استفان هدلی، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، روز جمعه گفت که هفته های آینده نشان خواهد داد که آیا تنش میان آمریکا و روسیه در مورد گرجستان، تلاش های بین المللی برای حل بحران های جاری بر سر برنامه های اتمی ایران و کره شمالی را پیچیده تر خواهد کرد یا خیر.

با این حال او گفت که دو کشور اشاره کرده اند که مایل به همکاری بر سر برخی مسائل هستند “و ایران یکی از این مسائل است.”

او افزود: “در ملاقات هایی که طی چندین هفته آینده برگزار خواهد شد فرصت هایی داریم که نشان خواهد داد آیا روسیه آماده همکاری در این زمینه ها هست یا نه.”

درخواست روسیه از ایران

از سوی دیگر به گزارش خبرگزاری روسی “اینترفکس”، آندره نسترنکو از مقام های وزارت خارجه روسیه از ایران خواسته است به خواسته های شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل عمل کند.

وی با اشاره به گزارش تازه آژانس بین المللی انرژی اتمی که دوشنبه منتشر شد گفت: “آن گزارش اشاره می کند که ایران باید تدابیری برای شفاف سازی اتخاذ کند و پروتکل الحاقی موافقتنامه پادمان با آژانس بین المللی انرژی اتمی را اجرا کند.”

او گفت “آژانس بدون اینها نمی تواند نسبت به عدم وجود فعالیت های اعلام نشده اتمی در ایران به طور قاطع اطمینان دهد” و افزود که روسیه اجرای این تدابیر از سوی ایران را “مهم” می داند.

اما ایران در روز جمعه تاکید کرد که تنها در چارچوب موافقتنامه پادمان به همکاری با آژانس ادامه خواهد داد. این کشور اجرای پروتکل الحاقی را در سال ۲۰۰۶ پس از ارجاع پرونده اتمی اش به شورای امنیت سازمان ملل متوقف کرد. این پروتکل امکان بازرسی های سرزده از تاسیسات اتمی را فراهم می کند.

به گزارش خبرگزاری ایسنا در ایران، حسن قشقاوی سخنگوی وزارت خارجه، گفت که ایران تنها درچارچوب موافقتنامه پادمان حاضر به ادامه مذاکرات در باره فعالیت های هسته ای این کشور است.

وی افزود که ایران حسن نیت نشان داده و در چارچوب مشخص و حقوقی به مذاکرات با آژانس ادامه می دهد و حاضر به خروج از آن نیست.

آژانس بین المللی انرژی اتمی در گزارش تازه درباره برنامه اتمی ایران گفت به پیشرفت معناداری در ارزیابی از فعالیت های هسته ای ایران دست نیافته است.

آژانس توضیح داد که نمی تواند به سئوالات در مورد بخش هایی از برنامه هسته ای ایران که احتمالا می تواند کاربرد نظامی نیز داشته باشد، پاسخ دهد.

Subscribe=>

تازه ترین خبرها

در این دیدار که به درخواست ایران انجام شد، فرانک والتر اشتاین مایر از عدم همکاری کامل جمهوری اسلامی با آژانس بین المللی انرژی اتمی انتقاد کرد.

آقای اشتاین مایر همچنین از منوچهر متکی خواست با پاسخی سازنده به تلاش های بین المللی، به تنش ها بر سر برنامه اتمی ایران پایان دهد.

این دیدار در حالی انجام شد که آژانس بین المللی انرژی اتمی در تازه ترین گزارش خود گفته است پیشرفت معناداری در ارزیابی فعالیت های هسته ای ایران در گذشته به دست نیامده است.

آلمان یکی از اعضای گروه ۱+۵ است که به نمایندگی از جامعه بین المللی در حال گفتگو با ایران بر سر برنامه اتمی این کشور است.

یکی از اعضای هیات آلمانی حاضر در دیدار منوچهر متکی و فرانک والتر اشتاین مایر از ابراز ناامیدی طرف آلمانی در این دیدار نسبت به سطح همکاری ایران با بازرسان بین المللی خبر داد.

آقای اشتاین مایر همچنین در این دیدار خواستار توقف دفع الوقت توسط ایران و نیز تلاش برای ایجاد اعتماد شد.

آمریکا و متحدان غربی این کشور ایران را به تلاش برای دستیابی به تسلیحات هسته ای متهم می کنند ولی تهران با رد این ادعا همواره بر صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای خود تاکید کرده است.

ایالات متحده و بریتانیا در تلاش هستند تا در واکنش به نتیجه نرسیدن گفتگوها با ایران، قطعنامه جدیدی را علیه این کشور در شورای امنیت سازمان ملل متحد تصویب کنند اما کارشناسان با اشاره با اختلاف روسیه و آمریکا بر سر گرجستان، احتمال توافق درباره اعمال دور جدید تحریم ها علیه ایران را در کوتاه مدت بعید می دانند.

وزیران خارجه گروه ۱+۵ در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد درباره برنامه اتمی ایران گفتگو خواهند کرد.

وزیران خارجه ایران و آلمان همچنین درباره تحولات قفقاز و تهاجم نظامی روسیه به گرجستان گفتگو کردند.

Subscribe=>

تازه ترین خبرها