نخست وزیر ترکیه می گوید کشور او آماده است بین جمهوری اسلامی ایران و دولت باراک اوباما میانجیگری کند.

رجب طیب اردوغان در مصاحبه ای با نیویورک تایمز، که روز چهارشنبه منتشر شد، گفت آنکارا می تواند در بهبود مناسبات تهران و واشنگتن، که بر سر برنامه اتمی ایران متشنج شده است، «بسیار مفید» باشد.

او گفت پیام تبریک محمود احمدی نژاد به اوباما، رییس جمهوری منتخب آمریکا، «گامی است که باید از آن استفاده شود.»

اردوغان اظهار داشت رییس جموری منتخب که گفته است گسستگی از سیاست دیرینه آمریکا را بررسی خواهد کرد و با رهبران ایران به گفتگو خواهد نشست، به آمریکا فرصت می دهد «چهره ای را که از دست داده بود» باز یابد.

ترکیه هم اینک از جنگ در عراق، و امکان مناقشه در ایران ناراحت است. اردوغان به نیویورک تایمز گفت «در این عصر، جنگ هرگز راه حل نیست.»

ترکیه به عنوان یک کشور سکولار، و عضو شورای امنیت و ناتو، در چهار راه اروپا و خاورمیانه قرار گرفته است و اخیرا سعی کرده است سیمای منطقه ای خود را تقویت کند.

اردوغان گفت اصلی که ترکیه در سیاست خارجی اش به آن معتقد است این است که دشمن تراشی نکند.

در پی مناقشه روسیه و گرجستان در ماه اوت، آنکارا در صدد برآمد گروهی برای حل مناقشات در منطقه قفقاز تشکیل دهد. دولت همچنین در مذاکرات سوریه و اسراییل میانجیگری کرده و مناسبات خود با ارمنستان را از سرگرفته است.

وزیر امور خارجه ترکیه روز چهارشنبه گفت انتظار دارد در اختلاف دیرینه با ارمنستان، و نیز مناقشه بین ارمنستان و آذربایجان به زودی تحولاتی صورت گیرد.

ترکیه در اختلاف آذربایجان با ارمنستان بر سر منطقه قره باغ علیا، جانب آذربایجان را گرفت.

وزیران امور خارجه سه کشور در ماه سپتامبر در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد ملاقات کردند.

باراک اوباما در شیکاگو در سخنرانی در میان هواداران خود گفت که انتخابات تاریخی نشان داد آمریکا جائی است که در آن تحقق هر آرزویی امکان پذیر است. وی گفت پیام رأی دهندگان به جهان این بود که آمریکا گروهی از ایالات متحد است. وی گفت انتخاب وی بمثابه اولین رییس جمهوری سباهپوست نشان دهنده قدرت دموکراسی و رؤیای بنیانگزاران این سرزمین است.

آقای اوباما به جان مک کین بخاطر همه دستاوردها و خدماتش به کشور بعنوان افسر نیروی دریائی و اسیر جنگی تبریک گفت.

تا این لحظه کاندیدای حزب دمکرات مجموعاً ۳۴۹ رأی الکترال را که بالاتر از ٢٧٠ رأی مورد نیازش بود بدست آورده است. جان مک کین ۱۴۷ رأی الکترال کسب کرده است.

پیروزی اوباما به هشت سال کنترل جمهوریخواهان بر کاخ سفید در دوره ریاست جمهوری پرزیدنت بوش پایان می دهد.

اوباما نخستین رییس جمهوری سیاهپوست در تاریخ ٢٣٢ ساله آمریکا است و روز ٢٠ ژانویه ٢٠٠٩سوگند یاد خواهد کرد.

پیشتر در پی اعلام پیروزی اوباما، جان مک کین به طرفدارانش در ایالت آریزونا گفت او تلفنی به اوباما تبریک گفت و او را بخاطر برانگیختن امید در میلیون ها آمریکائی ستود. مک کین گفت او هر کاری را بتواند برای کمک به اوباما در یکپارچه ساختن کشور و بازگرداندان غنا و توانگری به آن و دفاع از امنیت ملی انجام خواهد داد.

ژنرال دیوید پترئوس، فرمانده‌ی کل نیروهای آمریکایی در خاورمیانه با تأیید تلاش‌ها برای مذاکره با طالبان گفت که آمریکا باید آماده‌ی گفت‌وگو با دشمنان خویش باشد. این اظهارات پترئوس در حالی است که یک روز پیش از آن، گفتگوی مستقیم با ایران یکی از نکات مورد مناقشه در مناظره‌ی تلویزیونی دو نامزد ریاست جمهوری آمریکا بود. در این مناظره، باراک اوباما، نامزد دموکرات‌ها، بار دیگر بر لزوم مذاکره مستقیم با ایران تأکید کرد، اما جان مک‌کین، چنین مذاکره‌ای را در شرایط حاضر نادرست دانست.

پترئوس که روز چهارشنبه در بنیاد محافظه‌کار “هریتاش” سخن می‌گفت با تشبیه اظهارات این روزهایش به رفتن روی میدان مین، تأکید کرد که در عین حال مواظب است که با این اظهارات در صحنه‌ی سیاسی داخلی آمریکا اشتباهی مرتکب نشود، زیرا مایل نیست در بحث‌های انتخاباتی جاری دخالتی بکند.

پترئوس ظرف ۱۹ ماه گذشته فرمانده نیروهای آمریکا در عراق بوده است. رویکردهای این نیروها در مدت یادشده، سبب شده که آشوب و تنش در این کشور تا حد محسوسی کاهش یابد. از اواخر اکتبر، پترئوس فرماندهی نیروهای آمریکا در خاورمیانه را به عهده خواهد گرفت. او در این مقام مسئولیت عملیات نیروهای آمریکایی در منطقه، از جمله عراق و افغانستان، را بر عهده خواهد گرفت و نیز بر آنچه در ایران، پاکستان و بیست و پنج کشور دیگر منطقه و آبهای بینالمللی استراتژیکی مانند خلیج فارس میگذرد، نظارت خواهد داشت.

پترئوس در سخنرانی یادشده، یه هنگام صحبت از “دشمنان”، اشاره صریحی به ایران نکرد، اما تحولات اخیر افغانستان را در سمت و سوی درستی دانست. او این خبر را تأیید کرد که حامد کرزای رئیس جمهور افغانستان از عربستان سعودی خواسته است که میان دولت کابل و شورشیان طالبان میانجیگری کند.

یکی از دلایل کاهش آشوب‌های داخلی عراق در دو سال گذشته، سعی پترئوس در ادغام سنی‌های این کشور در پروسه‌های سیاسی و تشویق آنها به مقابله با نیروهای القاعده بوده است. ژنرال دیوید مک‌کیرنان، فرمانده ارشد نیروهای آمریکا در افغانستان نیز اینک می‌کوشد که چنین سیاستی را در قبال روسای قبایل افغانستان دنبال کند. به گفته‌ی وی در این مسیر، امکان گفتگو با ملاعمر، رهبر طالبان هم بعید نیست. مک‌کیرنان در برابر این سؤال خبرنگاران که آیا به این ترتیب احتمالاَ با مردی گفتگو می‌شود که به رهبر القاعده پناه داده است، گفت: « این یک مسئله‌ی سیاسی است که باید رهبران سیاسی در باره‌ی آن تصمیم بگیرند.”

رایزنی دوباره کشورهای گروه ۵+۱

همزمان با تداوم بحث‌ها در باره‌ی سیاست‌های منطقه‌ای آمریکا، روز چهارشنبه اعلام شد که کشورهای گروه ۵+۱ گفتگوهای خود در زمینه‌ی رویکرد جدید نسبت به پرونده‌ هسته‌ای ایران را طی روزهای آینده ازسر خواهند گرفت. خبرگزاری فرانسه در گزارشی در این باره، از قول یک مقام وزارت خارجه آمریکا گفته است که مدیران کل وزارت خارجه‌ی آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه و آلمان به زودی در تماسی تلفنی در مورد اقدامات لازم برای واداشتن ایران به تعلیق غنی‌سازی اورانیوم رایزنی خواهند کرد.

پس از بحران قفقاز و بروز تنش در مناسبات مسکو و واشنگتن این ارزیابی مطرح شده بود که شاید این تنش بر همکاری و همگامی روسیه در اقدامات بعدی گروه ۵+۱ در مناقشه‌ی هسته‌ای ایران تأثیر منفی بگذارد. اما دو هفته پیش شورای امنیت با رأی مثبت روسیه قطعنامه‌ی جدیدی صادر کرد که در آن از ایران خواسته می‌شود به مفاد قطعنامه‌های قبلی این شورا عمل کند و ضمن شفاف‌سازی برنامه هسته‌ای‌اش غنی‌سازی اورانیوم را نیز به حال تعلیق درآورد.

کشورهای غربی ایران را متهم می‌کنند که برنامه‌‌ی هسته‌ای‌اش ازشفافیت لازم برخوردار نیست و این فناوری را در خدمت مقاصد غیرصلح‌آمیز گرفته است. ایران تا کنون اتهامات را رد کرده و با تأکید بر حق خود در داشتن چرخه‌ سوخت هسته‌ای کماکان به گسترش امکانات غنی‌سازی اورانیوم ادامه می‌دهد.

روسیه: موشک پیشرفته به ایران نمی‌دهیم

در همین حال، روز پنجشنبه، آندره نسترنکو، سخنگوی وزارت خارجه‌ی روسیه اعلام کرد که این کشور هیچ برنامه‌ای برای فروش موشک‌های اس ۳۰۰ به ایران ندارد. او گفت: «ما بارها گفته‌ایم که طرحی برای فروش چنین سیستم‌هایی به کشورهای واقع در مناطق بی‌ثبات نداریم، زیرا چنین اقدامی نه درخدمت منافع سیاسی روسیه است و نه به منافع حفظ ثبات در چنین مناطقی کمک می‌کند.»

قبلاَ اعلام شده بود که یکی از اهداف سفر اخیر اهود المرت، نخست‌وزیر اسرائیل، به روسیه، متفاعدکردن رهبران این کشور به انصراف از فروش موشک‌های اس ۳۰۰ به کشورهای دشمن اسرائیل، همچون ایران و سوریه بوده است. حمله‌ی هوایی به تأسیسات اتمی ایران برای بازداشتن این کشور از دسترسی احتمالی به سلاح هسته‌ای، یکی از گزینه‌هایی است که به ویژه تندروها در دولت‌های اسرائیل و آمریکا گه‌گاه بر آن تأکید دارند. سیستم‌های موشکی اس ۳۰۰ روسیه، جزء مدرن‌ترین سیستم‌های ضدهوایی دنیا به شمار می‌آیند و دسترسی ایران به آنها می‌تواند وضعیت امنیتی مطمئن‌تری را در قبال حمله‌های هوایی احتمالی ایجاد کند.

روزگذشته در اشویل، کارولینای شمالی، سناتور اوباما گفت که تلاش اردوی انتخاباتی رقیب وی ایجاد اغتشاش در جو حاکم است تا مانع از طرح مسائل و قضایای جدی چون افزون شدن نرخ بیکاری یا بازارآشفته مالی کشور شود.

سناتور اوباما گفت، «به جای رویارویی با این بحرانها رقیبم سناتور مک کین اعلام کرده است که ستاد انتخاباتی وی قصد دارد ورق را برگرداند و این چند هفته پایانی باقی مانده به انتخابات را صرف حمله به من کنند.»

آنچه باراک اوباما به آن اشاره می کند تکرار سخن یکی از مشاوران ارشد سناتور مک کین طی گفتگویی با روزنامه واشنگتن پست است. سارا پیلین نامزد معاونت آقای مک کین می گوید، «اوباما کسی نیست که آمریکا را به شکلی ببیند که من و شما می بینیم.»

خانم پیلین برگذشته و سابقه رابطه آقای اوباما با ویلیام آیرز تأکید کرده است. آیرز،استاد پیشین دانشگاه شیکاگو، یکی از بنیان گذران گروه رادیکالی دردهه هفتاد میلادی بوده که فعالیت آن به همان دوره بازمی گردد. اف بی آی آن گروه را در فهرست تروریستی خود قرار داده بود. گروهی موسوم به Weather Underground یا هوای زیرزمینی.

باراک اوباما که ارتباطش با ویلیام آیرز داستان سالها پیش بوده می گوید در همان زمان هم فعالیتهای این گروه رادیکال را نفی کرده است. وی بارهاانزجار خود را از فعالیتهای این گروه ابراز کرده است.

سناتور اوباما به کلافگی و پریشانی اردوی مک کین اشاره می کند و می افزاید که اکنون که زمان به سرعت در حال سپری شدن است استیصال اردوی جمهوری خواهان را به این گونه انتقادها متمایل کرده است.اما طرف جمهوری خواه به گونه ای دیگر می اندیشد.

ناظران انتخاباتی می گویند اردوی آقای مک کین شمشیر را از رو بسته است. کاندیدای دموکرات ریاست جمهوری می گوید، «فریب. اول اعتماد سازی کردند و آنگاه به اعتماد مردم پشت پا زدند.»

اشاره اوباما به شرایطی است که به تعبیر وی جمهوریخواهان برای هواداران خود ایجاد کرده اند. ابتدا اعتماد آنها را جلب کردند و به بیان آقای اوباما، اکنون به اعتماد آنها خیانت می کنند.

اما اردوی سناتور مک کین نیز رقیب دموکرات را به دروغ گویی متهم می کند، «اوباما در مورد مالیات راست نمی گوید.»

مشاور ارشد ستاد انتخاباتی جمهوری خواهان، نانسی فوتنهاور، Nancy Pfotenhauerدر گفتگویی با شبکه ای بی سی طرف مقابل را به سکوت دربرابر اتهامات طرح شده متهم کرده و افزود، «روشن است که آنها نمی خواهند در این مورد حرف بزنند، این درحالی است که روزنامه های وال ستریت جورنال ونیویورک تایمز در این مورد نوشته اند.»
در این حال مشاوران ارشد و رابرت گیبس، سخنگوی ستاد انتخاباتی سناتور اوباما، برآنند که صد درصد آگهی های تلویزیونی جمهوری خواهان منفی است و به جای تکیه بربرنامه ها و طرحها در شرایطی که کشور به جدی ترین بحران اقتصادی گرفتار آمده است،به انتقادهای تند از سوی مقابل تخصیص یافته است و این حاکی از کوشش اردوی سناتور مک کین است برای آنکه مردم چالشهای اقتصادی را از یادببرند.

سناتوربایدن بحران اقتصادی کنونی آمریکا را نتیجه هشت سال سیاست های پرزیدنت بوش رئیس جمهوری کنونی آمریکا دانست. در حالی که خانم پیلین که رئیس و فرماندار منتخب ایالت آلاسکا است، اقدامات ناکافی دولت فدرال را برای اجتناب از بحران اقتصادی علت بحران دانست.

سناتور بایدن در بخشی از مناظره خود استدلال کرد که آمریکائیان طبقه متوسط به کاهش مالیات نیاز دارند و خانم پیلین سناتور باراک اوباما کاندیدای دمکرات ها را به حمایت از افزایش مالیات ها متهم ساخت.

خانم پیلین همچنین سناتور اوباما را به علت مخالفت با افزایش نیروها در عراق مورد انتقاد قرار داد و سناتور بایدن توضیح داد که آقای اوباما طرح روشنی برای پایان دادن به جنگ ارائه داده است.

درمناظره پنجشنبه شب میان دو کاندیدای معاونت ریاست جمهوری آمریکا، دو کاندیدا مطالب مشروحی درباره سیاست خارجی آمریکا نسبت به ایران، به ویژه یک ایران اتمی، ابراز داشتند.

خانم سارا پیلین از حزب جمهوری خواه و سناتور جوزف بایدن از حزب دمکرات ، خانم پیلین اظهار داشت سناتور جان مک کین کاندیدای جمهوری خواه ریاست جمهوری آمریکا مخالف موضع سناتور باراک اوباما کاندیدای دمکرات ها در زمینه دیدار با رهبرانی مانند محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران بدون هیچ گونه شرایط قبلی است. خانم پیلین افزود ملاقات با آقای احمدی نژاد نه تنها ساده اندیشی است، بلکه اقدام خطرناکی به شمارمی رود.

سناتور بایدن در پاسخ اظهار داشت سناتوراوباما هرگز نگفته است که به طور قطع با آقای احمدی نژاد ملاقات خواهد کرد. آقای بایدن همچنین درباره این سؤال که وضعیت پاکستان خطرناک تر است یا موضوع اتمی ایران گفت که پاکستان هم اکنون تسلیحات اتمی در اختیار دارد. علی الاصول، سناتور بایدن از اندیشه مذاکره با کلیه دولت ها، از جمله ایران، حمایت می کرد.